Gwobr ac Arddangosfa Artes Mundi 7

Date posted: October 21, 2016

JOHN AKOMFRAH OBE | NEÏL BELOUFA | AMY FRANCESCHINI | LAMIA JOREIGE | NÁSTIO MOSQUITO | BEDWYR WILLIAMS

 

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd | Chapter

21 Hydref 2016 – 26 Chwefror 2017

Ar 21 Hydref, bydd Gwobr ac Arddangosfa Artes Mundi 7 Caerdydd yn agor ei drysau i’r byd a’r betws, ac yn cyflwyno arddangosfa fawr o waith chwech o artistiaid cyfoes mwyaf arloesol y byd. Artes Mundi 7 yw gwobr celf gyfoes fwya’r DU, a bydd yr enillydd yn derbyn swm o £40,000. Mae’r wobr yn agored i artistiaid sy’n trin a thrafod materion cymdeithasol ar y thema ‘Y Cyflwr Dynol’.

Bydd dau safle’n gartref i’r gystadleuaeth eleni: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ac Oriel Chapter. Ymhlith yr uchafbwyntiau mae’r dangosiad cyntaf yn y byd o Transitory Suppository: Act #I Another Leader gan Nástio Mosquito (Angola/Gwlad Belg), lle mae arweinydd unbenaethol gwlad o’r enw Botrovia yn dechrau cynnig atebion cyflym ac ymarferol i broblemau’r byd, a’r première byd o Tyrrau Mawr (2016) gan Bedwyr Williams (Cymru/Y DU) sy’n ailddychmygu uwchddinas yng ngogledd Cymru, gyda’r artist yn pwyso a mesur sut mae’r dinasoedd newydd gwasgarog hyn yn disodli pobl, cymunedau, hanesion, gan greu a chwalu ar yr un pryd.

Bydd John Akomfrah OBE (Y DU), yn cyflwyno ei ffilm ddiptych Auto da Fé (2016) sy’n defnyddio estheteg y ddrama gyfnod i ystyried achosion hanesyddol a chyfoes mudo, gan ganolbwyntio ar erlyniad crefyddol fel un o brif achosion dadleoli byd-eang. Mae Under-Writing Beirut gan Lamia Joreige (Libanus) yn archwilio hanes cymhleth gwrthdaro yn Libanus a sut mae gorffennol a phresennol Beirut yn dal i effeithio ar y ddinas a’i thrigolion. Mae Amy Franceschini (UDA) wedi teithio i Gaerdydd o Oslo mewn cwch, yn olrhain taith ymfudol hadau, a fydd yn ystyried gwleidyddiaeth cynhyrchu bwyd a’r gwledydd hynny lle tarddodd ein bwyd. Bydd Neïl Beloufa (Ffrainc/Algeria), yn cyflwyno cyfres o ffilmiau gan gynnwys Monopoly (2016) lle mae criw o bobl ifanc o’r Wcráin yn chwarae Monopoly. Mae’r elfen chwareus yn cuddio natur ddifrifol y materion dan sylw, gan gnoi cil ar wleidyddiaeth a strwythurau grym.

Meddai Karen MacKinnon, Cyfarwyddwr a Churadur Artes Mundi Mae Artes Mundi 7 yn dwyn ynghyd gwaith chwe artist rhyngwladol eithriadol. Trwy gyfrwng eu gwaith, maen nhw’n archwilio materion o bwys yn y byd fel ymfudo, technoleg, materion ecolegol, cyfalafiaeth a gwleidyddiaeth fyd-eang. Mae’r artistiaid yn holi beth yw ystyr y bod dynol yn ein byd a’n hoes ni heddiw. P’un a’i ydynt yn trafod y sefyllfa bresennol yn Angola, dinasoedd dychmygol y dyfodol, gwleidyddiaeth cynhyrchu bwyd neu fudo o Syria i Beirut; mae yma elfennau digrif, swreal a phryfoclyd. Ond yr hyn sy’n clymu’r arddangosfa amrywiol hon yw’r ymdeimlad o berthnasedd a chyfoesedd, wrth iddyn nhw drafod a chwestiynu ysbryd ein hoes.

 

Cyhoeddir enillydd Artes Mundi 7 ar 26 Ionawr 2017 mewn seremoni arbennig yn y brifddinas.  Mae’r panel o feirniaid rhyngwladol yn cael ei gadeirio gan Oliver Basciano; golygydd (rhyngwladol) ArtReview ac ArtReview Asia, ac mae’n cynnwys Ann Jones, Curadur, Casgliad Cyngor y Celfyddydau; Phil Collins, artist; Elvira Dyangani Ose, Darithydd mewn Diwylliannau Creadigol yn Goldsmiths; Carolyn Chritov-Bakargiev, awdur, hanesydd celf a churadur, a Nick Aikens, Curadur Van Abbemuseum.

 

Nodiadau i Olygyddion:

Hyd yr arddangosfa: 21 Hydref 2016 – 26 Chwefror 2017

Cyhoeddi’r Wobr: 26 Ionawr 2017

Lleoliadau: Amgueddfa Gelf Cymru, Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NP

                      Chapter, Heol y Farchnad, Caerdydd CF5 1QE

Mynediad: Am ddim

Gwybodaeth: www.artesmundi.org | +44 (0) 29 2055 5300 | @artesmundi

Cyfryngau Cenedlaethol: Leighanne Murray ac Tory Lyne-Pirkis at Midas Public Relations

leighanne.murray@midaspr.co.uk | tory.lyne-pirkis@midaspr.co.uk | +44 (0) 207 361 7860

Cynfryngau Cymraeg:  Lleucu Cooke – Swyddog Cyfathrebu Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

 Lleucu.Cooke@amgueddfacymru.ac.uk 029 2057 3175 | Catrin.Taylor@amgueddfacymru.ac.uk 029 2057 3185

 

Y Artes Mundi 7 Rhestr Fer

 

John Akomfrah

Daeth John Akomfrah i’r amlwg am tro cyntaf yn y 1980au fel un o aelodau sefydlu’r gydweithfa ddylanwadol Black Audio Film Collective ochr yn ochr â’r artistiaid David Lawson a Lina Gopaul y mae’n dal i gydweithio â nhw hyd heddiw.

Mae gwaith Akomfrah yn aml yn edrych ar bobloedd alltud ar draws y byd, hanes, y cof, gwladychiaeth a’i chynhysgaeth drwy gyfryngau seiliedig ar y lens. Mae’r ystod o ffilmiau sgrin unigol a lluosog yn gadael i ni ailystyried y ffyrdd yr ydym yn meddwl am hanesion personol ac ar y cyd, naratifau mawr ein hoes, ar draws cenedl-wladwriaethau a chyfandiroedd. Yn aml, mae ei waith wedi rhoi llais i gymunedau a dangynrychiolir a’u straeon cyffredinol a adroddir drwy greu delweddaeth aruchel a thraciau sain atgofus ac ymdrwythol.

Auto Da Fé (2016)

Yn Auto Da Fé mae Akomfrah yn defnyddio esthetig drama gyfnod yn benodol i ystyried achosion hanesyddol a chyfoes ymfudo; yn y gwaith hwn mae’n canolbwyntio ar erledigaeth grefyddol fel un o brif achosion dadleoli byd-eang. Mae’r cyfeiriadau hanesyddol cynnil wedi’u cyfuno â’i gwisgoedd, lleoliadau a setiau godidog yn cyfeirio at realiti’r ymfudo a’r erlid sydd wedi digwydd ar hyd y canrifoedd.

Mae’r ffilm yn dwyn at ei gilydd 8 ymfudiad torfol rhyng-gysylltiedig sydd wedi digwydd yn ystod y 400 mlynedd diwethaf gan  ddechrau gyda hanes gweddol anhysbys yr Iddewon Seffardig yn ffoi o’r Frasil Gatholig i Barbados ym 1654.  Mae Auto Da Fé wedyn yn mynd  yn ei blaen i ddatgelu llawer mwy o enghreifftiau o ddadleoli drwy hanes a heddiw er enghraifft ymfudo o Hombori ym Mali a Mosul yn Irac. Mae’r dirwedd lle cafodd y gwaith hwn ei ffilmio yn fwriadol amwys mewn ymgais i adlewyrchu natur cyffredinol a pharhaus y straeon hyn. Fel yn ei weithiau diweddar eraill fel Tropikos (2016) a Vertigo Sea (2016), mae’r môr yn chwarae rôl bwysig – fel parth  yn y canol rhwng  y gorffennol a’r presennol, y lleol a’r byd-eang sy’n dal atgofion o’r holl deithiau yna – y rhai unigol ac ar y cyd.

Mae John Akomfrah yn cael ei gynrychioli gan Oriel Lisson.

 

Neïl Beloufa

Mae gosodweithiau ac amgylvheddau Neil Beloufa yn cael eu creu o ddeunyddiau rhad  pob  dydd ynghyd â gwahanolddyfeisiau megis elfennau cerfluniol, sgriniau symudol a gwrthrychau hapgael. Mae’r ffilmiau sydd wrth graidd ei osodweithiau swrrealaidd – a doniol yn aml – yn cael eu gwneud ar y cyd â nifer o bobl nad  ydynt yn actorion; yn aml mae’r ffilmiau hyn yn troi o gwmpas chwarae gemau neu  dasg benodol y mae’r artist wedi gofyn i’w gydweithwyr ei chyflawni. Mae’r testunau a drafodir yn amrywiol megis bodau allfydol, cenedlaetholdeb, terfysgaeth a bydoedd yn y dyfodol sydd wedi’u dychmygu. Mae’r ffilmiau’n cymylu ffeithiau a ffuglen – ai actorion yw’r cyfranwyr? A ydynt yn trafod digwyddiadau go iawn neu ddychmygol? A ydynt yn y gorffennol neu’r dyfodol? Ar ganol gwaith Beloufa, mae  cwestiynau am sut rydym yn gweld y byd a’n bywydau a sut rydym yn profi digwyddiadau gwleidyddol lleol a byd-eang yn yr oes dechnolegol.

World Domination (2015),

Monopoly (2016) a

Counting Contest (oar y gweill)

Mae’r ffilm World Domination yn gweld actorion sydd heb  fod yn broffesiynol yn cael eu rhannu’n dimau o wahanol genhedloedd ac yna gofynnir iddynt gymryd rhan  mewn  chwarae rôl geo-wleidyddol. Rhoddir rôl i bob cyfranogwr megis Arlywydd, Gweinidog Cartref, Arweinydd Milwrol ac yn y blaen ac fe’i gwahoddir i drafod amrywiaeth o broblemau byd-eang megis tlodi, rhyfel, erthylu a mewnfudo. Trafodir y pynciau mewn rowndiau ac mae penderfyniadau’n cael eu pasio ymlaen drwy gêm  gyfnewid. Mae naws chwareus y gwaith hwn yn gwrthddweud difrifoldeb y materion y mae’n mynd i’r afael â nhw gan gwestiynu gwleidyddiaeth a strwythurau grym. Mae’n dinoethi ffyrdd o wneud penderfyniadau, rhesymau diffygiol ac ymatebion a allai, pe baent yn rhai go iawn, arwain at ganlyniadau trychinebus.

Mae dau waith llai o faint yn troi o gwmpas yr un themâu. Yn Monopoly (2016) mae  Beloufa yn gwahodd criw o bobl ifainc yn eu harddegau o’r Wcráin i chwarae Monopoli, gêm  sy’n seiliedig ar fodel twf cyfalafiaeth. Mae gwaith arall Counting Contest (ar y gweill) eto’n cyfeirio at strwythurau grym, ond  y tro hwn mewn  perthynas â’r amgueddfa. Fan hyn, yr union bobl a sefydlodd ei arddangosfa sy’n dod yn gyfranogwyr yng ngêm yr artist.

 

Amy Franceschini / Futurefarmers

Sefydlwyd Futurefarmers ym 1995 gan yr artist o Galiffornia Amy Franceschini. Mae’r gydweithfa’n cynnwys artistiaid, ymchwilwyr,cynllunwyr, penseiri, gwyddonwyr a ffermwyr, pob  un yn dod  â phersbectif ac arbenigedd gwahanol i’r grwˆ p. Drwy gydweithio gallant ddelweddu a deall y ffordd y mae  systemau’n rhyngweithio â’n bywydau beunyddiol a’u rheoli gan  ddechrau cwestiynu a dadadeiladu systemau cymdeithasol megis polisïau bwyd, trafnidiaeth gyhoeddus a rhwydweithiau ffermio gwledig. Mae eu gwaith yn cynnig ffyrdd i mewn  ac offer chwareus i gyfranogwyr gael dealltwriaeth o feysydd ymchwil dwysach – nid i ddychmygu’n unig ond  hefyd i greu  gwybodaeth drwy brofiadau gyda’r lleoedd rydym yn byw ynddynt, y deunyddiau rydym yn cyffwrdd â nhw a’r bwyd rydym yn ei fwyta.

Flatbread Society, Seed Journey, (2016-2017)

Er 2012, mae  Futurefarmers yn arwain Flatbread Society, prosiect a leolir mewn  gofod cymunedol lle mae  pobl o wahanol ddiwylliannau’n ymgynnull i wneud bara croyw. Mae Seed Journey yn canolbwyntio ar yr union hadau grawn  ar gyfer bara a gyflwynwyd i Ewrop o’r Cilgant Ffrwythlon filoedd o flynyddoedd yn ôl. Mae’r hadau’n cael eu ‘hachub’, eu tyfu a’u dosbarthu gan  y gydweithfa o amrywiaeth o ffynonellau megis hadau a arbedwyd yn ystod Gwarchae Leningrad a’r rheini a ddarganfuwyd gan archeolegwyr mewn  hen  sawna yn Hamar, Norwy. Mewn gweithred o ymfudo o chwith eir â’r hadau hyn ar gwch  hwylio gan  Future Farmers yn ystod Artes Mundi 7 o’r DU i’r Dwyrain Canol, gan  aros ar hyd y daith i gasglu mwy o hadau, cwrdd  â ffermwyr o’r un anian a phobwyr a sefydliadau bara arbenigoI.

Mae gan  Futurefarmers ddiddordeb mewn  cadw’r arfer o ‘eiddo ar y cyd’ yng nghyd-destun defnydd tir, sylwedd biolegol a rhannu gwybodaeth. Yn ‘chwyn’ ar un adeg, mae’r grawn  hyn wedi’u hamaethu dros ddegau o filoedd o flynyddoedd, wedi’u trin â llaw a’u cyfnewid drwy rwydwaith cymhleth o-law-i-law.

Cyrhaeddodd Futurefarmers yng Nghaerdydd ar gwch. Mae’r cwch  hefyd wedi dod  yn rhyw fath o ‘labordy’ lle mae’r gydweithfa’n parhau eu hymchwil, mae’r arddangosfa’n dod  yn ‘wersyll cychwyn’ ac fe’n gwahoddir i ddod yn rhan  o’u siwrnai ac i ystyried y posibilrwydd o newid cymdeithasol a mathau gwahanol o ddyfodol.

 

Lamia Joreige

Artist gweledol a gwneuthurydd ffilm yw Lamia Joreige sy’n byw ac yn gweithio yn Beirut. Mae’n defnyddio dogfennau archifol ac elfennau ffuglennol i fyfyrio ar y cysylltiadau rhwng straeon unigol a hanes ar y cyd. Mae ei gwaith wedi’i wreiddio ym mhosibiliadau cynrychioli rhyfeloedd Libanus a’u hadladd, yn fwyaf penodol, yn sut mae’r gorffennol helbulus yma a’r presennol ansefydlog yn parhau i effeithio ar Beirut a’i phobl.

UnderWriting Beirut – Mathaf, 2013

Mae’r gweithiau yn Artes Mundi 7 I gyd yn dod o dan y teitl Under-Writing Beirut. Fel Palimpsest mae ei gwaith yn ymgorffori gwahanol haenau o amser a bodolaeth gan greu cysylltiadau rhwng  yr olion sy’n cofnodi lleoedd, gwirioneddau blaenorol a’r elfennau ffug sy’n eu hailddyfeisio. Mae Under-Writing Beirut wedi’i rhannu’n ddwy arddangosfa gysylltiedig â’i gilydd ar draws dau safle Artes Mundi – Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd a Chapter.

UnderWriting Beirut – Mathaf: ym mhennod gyntaf y prosiect hwn, mae Joreige yn canolbwyntio ar Amgueddfa Genedlaethol Beirut. Yn ystod rhyfeloedd, cafodd adeilad yr amgueddfa ei ddinistrio a rhan o’i chasgliad bach, ond  trawiadol, ei difrodi’n wael iawn, ei hanrheithio neu’i cholli. Mae Joreige yn ymdrin â natur anhygyrch y casgliadau sydd wedi’u storio a’u harchifo yn yr amgueddfa gan  gwestiynu lle’r sefydliad yn yr hunaniaeth genedlaethol. Yr unig wrthrych oedd ar gael iddi o archifau’r amgueddfa oedd mosäig Rhufeinig wedi’i ddifrodi yn darlunio stori Feiblaidd y Bugail Da, ochr  yn ochr  â thystiolaeth ffotograffig o’i ddifrod. Roedd y mosäig wedi cael ei daro gan saethwr cudd wrth baratoi gwylfa strategol i saethu ohoni ar y sgwâr y tu allan i’r amgueddfa. Yr hyn a welir gennym yn yr arddangosfa – adluniad o linell welediad y saethwr cudd, cast concrid o’r twll a grëwyd ganddo, yr arwyddluniau du a gwyn a dynnwyd gan gamera twll pin o fflat Lamia ei hun, llyfr wedi’i rwymo mewn  lledr sy’n ymwneud â’r straeon a glywyd ac sydd heb  eu clywed  am wrthrychau diflanedig yr amgueddfa – yn datblygu stori gymhleth adeilad hanesyddol a’i gasgliad yng nghyd-destun ehangach gorffennol helbulus Beirut.

 

Nástio Mosquito

Mae gwaith amrywiol Nástio Mosquito yn cynnwys perfformio, fideo, cerddoriaeth, barddoniaeth, gosodwaith a chelfyddyd ddigidol. Mae ei waith yn fwriadol heriol, yn egnïol ac yn anrhagweladwy gan ymdrin yn uniongyrchol â rhai o faterion pwysicaf ein hoes. Mae’n mynd wyneb  yn wyneb  â gwleidyddiaeth, rhyfel, gwleidyddiaeth rywiol, prynwriaeth fyd-eang ddilyffethair a globaleiddio carlamus. Mae Mosquito bob amser yn hoelio ein sylw, p’un a yw’n cydweithio neu  ar ei ben  ei hun; mae’n aml yn ymgorffori cymeriad canolog yn ei waith fel y digrifwr, y pregethwr neu’r arweinydd gwleidyddol. Mae ei waith yn wrthdrawiadol yn ogystal â bod yn hynod ffraeth, gan fynegi awydd taer i ymgysylltu â realiti ar bob  lefel.

The Transitory Suppository, 2016

Yn Artes Mundi 7, bydd Mosquito yn arddangos The Transitory Suppository am y tro cyntaf. Dyma bennod gyntaf prosiect mwy o faint sy’n troi o gwmpas adeiladu senario ffuglennol lle mae arweinydd unbenaethol o’r enw Botrovia yn dechrau cynnig yr hyn y mae’n ei weld fel ffyrdd cyflym ac ymarferol o ddatrys problemau’r byd. Mae’r cyflwyniad yn cofleidio gwahanol elfennau gan gynnwys gosodwaith, fideo a graffeg ac mae’n ymrannu’n bedair act.

Mae “Transitory Suppository: Act #I Another Leader” yn gweld Nástio’n ymgymryd â rôl arweinydd gwleidyddol, A.L.Moore, cymeriad wedi’i orliwio sy’n ymgorffori’r gwrthgyferbyniad i gywirdeb gwleidyddol ac a welwn yn anodi ei araith wleidyddol agoriadol.

Mae “Transitory Suppository: Act #II No.Pruritus. No.Ani” yn cyfeirio at fyd cymhleth lle mae elusengarwch ar ffurf cymorth meddygol ar y naill law yn weithred ddyngarol, ond ar y llall ynghlwm â system gofal iechyd leol a byd-eang sy’n cael ei gyrru gan  uwchgwmnïau arch-genedlaethol pwerus.

Gellir gweld yr actau olaf: “Transitory Suppository: Act #III Light.Boxed” a “Transitory Suppository: Act #IV Stockholm Antidote” ym Chapter a chatalog Artes Mundi.

 

Bedwyr Williams

Mae gwaith Bedwyr William yn tynnu ar brofiadau ei fywyd ei hun, gan  amlygu ac ymchwilio i’r ffrithiant rhwng  agweddau dwys ddifrifol a chyffredin bywyd  modern. Mae ei waith yn creu tro bach idiosyncratig sydd ar unwaith yn gydymdeimladol wrth iddo siarad â’n hofnau a’n hansicrwydd ein hunain mewn  bywyd  beunyddiol.

Tyrrau Mawr, (Big Towers) 2016

Yn y gwaith hwn, mae Williams yn creu  dinas ffuglennol o gwmpas Cadair Idris ger Dolgellau yng Ngwynedd. Mae’r ddinas yn cael ei hysbrydoli gan fega-ddinasoedd a godir ar draws y byd i gartrefu poblogaethau ymledol a bodloni uchelgais cynyddol gwladwriaethau ar adegau o ffyniant economaidd. Mae cyflymder y math yma o adeiladu torfol yn gyffrous ac yn frawychus ar yr un pryd wrth i’r dinasoedd newydd gwasgarog hyn ddisodli pobl, cymunedau a hanesion gan greu  a dinistrio’n gyfesur. Mae’n annhebygol y byddai datblygiad o’r fath byth yn digwydd o gwmpas Cadair Idris ond fel bodau dynol, yn anaml y byddwn ni’n diystyru dim byd os oes arian neu  gyfle yn y fantol.

Ar y dechrau mae’r ffilm i’w gweld yn sefyll yn ei hunfan ond wrth i ni wylio gallwn sylwi ei bod yn symud yn araf o ddydd i nos. Datgelir bywydau’r trigolion a llanw a thrai’r ddinas i ni drwy’r goleuadau sy’n cael eu cynnau a’u diffodd yn yr adeiladau uchel o gwmpas y llyn. Mae’r storïwr yn clytio tomen bendramwngwl o hanesion ac eiliadau personol ei thrigolion at ei gilydd i geisio plotio hanes byr dinas sydd brin yn ugain mlwydd oed.

Ceir hefyd gysylltiad hanesyddol â chyfrwng paentio matte. Cast neu ddyfais sinematig yw paentio matte sy’n cael ei hychwanegu at ffilm gydag actorion byw i alluogi gwneuthurwyr ffilm i greu rhith amgylcheddau a fyddai fel arall yn rhy ddrud neu’n amhosibl i’w hadeiladu. Mae technoleg gyfrifiadurol wedi hen ddisodli paentio matte traddodiadol ond mae’r sgiliau sydd ynghlwm â chreu rhith gofod yn aros yr un fath yn y bôn ac yn arbennig o ddiddorol yng nghyd-destun amgueddfa sydd â chasgliad helaeth o dirluniau.

Gosodiad Clywedol Gweledol wedi eu gefnogi gan Canon a Torpedo Factory Group.

Cysylltwch â Ni | Telerau Defnyddio | Nodau Masnach | Datganiad Preifatrwydd
Hawlfraint 2013 Artes Mundi. Cedwir pob hawl

Dyluniwyd gan